جستجو
فارسی
  • English
  • 正體中文
  • 简体中文
  • Deutsch
  • Español
  • Français
  • Magyar
  • 日本語
  • 한국어
  • Монгол хэл
  • Âu Lạc
  • български
  • Bahasa Melayu
  • فارسی
  • Português
  • Română
  • Bahasa Indonesia
  • ไทย
  • العربية
  • Čeština
  • ਪੰਜਾਬੀ
  • Русский
  • తెలుగు లిపి
  • हिन्दी
  • Polski
  • Italiano
  • Wikang Tagalog
  • Українська Мова
  • دیگران
  • English
  • 正體中文
  • 简体中文
  • Deutsch
  • Español
  • Français
  • Magyar
  • 日本語
  • 한국어
  • Монгол хэл
  • Âu Lạc
  • български
  • Bahasa Melayu
  • فارسی
  • Português
  • Română
  • Bahasa Indonesia
  • ไทย
  • العربية
  • Čeština
  • ਪੰਜਾਬੀ
  • Русский
  • తెలుగు లిపి
  • हिन्दी
  • Polski
  • Italiano
  • Wikang Tagalog
  • Українська Мова
  • دیگران
عنوان
رونویس
برنامه بعدی
 

کنفرانس بین‌المللی تغییرات اقلیمی، قسمت ۷ از ۱۸

جزئیات
دانلود Docx
بیشتر بخوانید
در این قسمت، سخنرانان دربارهٔ انتشارات زیاد گازهای گلخانه‌ای ناشی از صنعت دامداری اشخاص- حیوان گفت‌وگو می‌کند و این‌که یکی از بهترین راه‌حل‌ها برای متوقف کردن تغییرات اقلیمی، داشتن رژیم غذایی گیاه-محور است.

Master: ‏اگر همهٔ ما همین حالا وگان شویم، آن‌گاه‏ ‏حتی می‌توانیم فناوری قدیمی را تا زمانی ‏که همه‌چیز جایگزین شود حفظ کنیم‏، زیرا‏ ‏رژیم غذایی وگان بنا بر محاسبه‌ای بر‏ ‏پایهٔ شواهد دانشمندان، ۸۰٪ از آلودگیِ‏ ‏عامل گرمایش جهانی را کاهش می‌دهد.‏ ‏و این آسان‌ترین راه، سریع‌ترین راه و‏ ‏امن‌ترین راهی است که می‌توانیم با آن ۸۰٪‏ ‏از گرمایش جهانی را، تقریباً بلافاصله، از‏ ‏میان ببریم.‏ ‏و باقی، یعنی ۲۰٪ ناشی از هر چیز دیگر،‏ ‏حتی خودروها، هواپیماها یا هر چیز دیگر،‏ ‏طبیعت می‌تواند از عهده آن برآید. ‏(استاد برای‏ ‏دیدگاه‌های‌تان بسیار سپاسگزاریم.)‏ دراصل، طبیعت حتی میتواند کمی بیشتر از این مقدار را هم تعدیل کند. ‏فقط این که ما باری بیش از حد بر طبیعت وارد کرده ایم و از منابع زمین مادر‏ ‏بیش از حد سوءاستفاده کرده‌ایم.‏ ‏پس فقط باید اعمال خود را معکوس کنیم.‏ ‏چه عالی، چه عالی.‏ ‏بسیار سپاسگزارم، دکتر جیم.‏ ‏خوشحال‌کننده است که بدانیم دولت و همه‏ ‏واقعاً از هیچ تلاشی برای کمک به نجات‏ ‏زمین دریغ نمی‌کنند.‏ ‏من خیلی خوشحالم.‏

‏( دکتر‏ استوارت، من یک پرسش کوتاه از شما دارم و این بسیار‏ ‏شبیه چیزی‏ است که استاد اعظم درباره‌اش‏ ‏صحبت می‌کردند.‏ ‏پرسش من این است که چرا ال گور هرگز‏ ‏دربارهٔ وگانیسم صحبت نمی‌کند؟)‏

Dr. Jim Stewart: ‏من نمی‌توانم به‌جای ال گور پاسخ بدهم،‏ ‏فقط می‌توانم از جانب خودم و بر پایهٔ‏ ‏واقعیت‌ها صحبت کنم.‏ ‏و واقعیت‌، همان‌طور که پیش‌تر صحبت‏ کردیم، ‏اینست که اگر وگان شوید، به نجات‏ ‏سیاره کمک میکنید.‏

MC:Jane Velez-Mitchell: ‏اما او این همه وب‌سایت دارد.‏ ‏و من با آن وب‌سایت‌ها تماس گرفته‌ام و‏ ‏گفتم، "چرا دربارهٔ لامپ‌های کم‌مصرف و‏ ‏حمل‌ونقل صحبت می‌کنید، وقتی بزرگ‌ترین‏ ‏علت گرمایش جهانی، بنا بر گفتهٔ سازمان‏ ‏ملل، تولید گوشت است؟"‏ ‏و می‌دانید چه می‌گویند؟‏ "ما نمی‌خواهیم وارد این موضوع شویم."‏ ‏من این را به‌عنوان یک نقل‌قول دارم؛ من‏ ‏به‌عنوان یک خبرنگار تماس گرفتم.‏

‏(ممکن است لطفاً دیدگاه‌تان را دربارهٔ‏ ‏صنعت گوشت به ما بگویید، این‌که چه اثری‏ ‏بر وضعیت کنونی ما دارد؟)‏

Professor Ryan Galt: ‏حتماً، من هم می‌خواستم به‌طور کلی‌تر‏ ‏دربارهٔ پیوندهای میان غذا ‏و تغییرات‏اقلیمی صحبت کنم.‏ ‏می‌خواهم با برجسته کردن کوتاهِ دو وضعیتِ‏ ‏دنیای امروزمان آغاز کنم که فکر می‌کنم‏ ‏مهم است آنها را در نظر داشته باشیم.‏ ‏یکی کشاورزی است؛ تولیدات دامی و گیاهی، بیشترین سهم از بهره‌برداری اراضی توسط انسان را به خود اختصاص داده‌اند. ‏سهم کشاورزی در گازهای گلخانه‌ای بسیار‏ ‏عظیم است، همان‌طور‏ ‏که شما می‌گفتید، از نظر دی‌اکسید کربن،‏ ‏۲۱ تا ۲۵٪ از گازهای متصاعد شده از فعالیت انسانها از‏ ‏کشاورزی است و حدود ۶۰٪ از متان از کشاورزی‏ ‏است، و ۶۵ تا ۸۰٪ از اکسیدهای نیتروژن.‏ ‏و همان‌طور که دکتر سینگ‏ ‏می‌گفتند، متان تقریباً ۳۰ برابر قوی‌تر‏ ‏از دی‌اکسید کربن است و اکسید نیتروژن‏ ‏به ازای هر واحد وزن مولکولی، ۲۰۰ برابر قوی‌تر از‏ ‏دی‌اکسید کربن است.‏ ‏پس این‌ها هم مهم‌اند؛ باید به همهٔ آنها‏ ‏رسیدگی کنیم.‏

‏و نکتهٔ دیگری که می‌خواهم برجسته کنم،‏ ‏نابرابری‌های شدید در دنیای امروز است که‏ ‏با آن روبه‌رو هستیم.‏ ‏ما تعداد کمی افراد میلیاردر داریم که بیش از‏ ‏یا برابر با ‏۴۰ کشورِ فقیرِ جهان، ثروت دارند. ‏و این یعنی حدود سه میلیارد نفر، یعنی‏ ‏تقریباً نیمی از جمعیت جهان.‏ این نابرابری ثروت، خود را در دسترسی به مواد غذایی نیز نشان می‌دهد. ‏و در این سیاره بین ۸۰۰ میلیون‏ و تا حالا شاید یک میلیارد یا بیشتر انسان داریم که‏ دسترسی به غذای کافی مناسب‏ ‏ندارند.‏ ‏این نزدیک به یک‌ششم جمعیت است.‏

‏ما شورش‌های غذایی را در کشورهای گوناگون ‏جهان به‌عنوان نشانه این نابرابری‏ ‏دیده‌ایم.‏ ‏و نظام اقتصادی جهان اساساً برای آن مردمی‏ ‏که توان خرید مواد غذایی ندارند، کار نمی‌کند.‏ پس منظورم اینست که ما در واقع غذای کافی در اختیار داریم. ‏واقعاً غذای کافی برای تغذیهٔ همهٔ‏ مردم این سیاره ‏داریم، اما چنین نمی‌بینیم.‏ ‏میلیون‌ها نفر رژیم غذایی ناکافی دارند.‏ ‏پس می‌خواهم این دو موضوع را برجسته کنم و‏ ‏سپس از آن‌جا ادامه دهم.‏ ‏در اصل، همان‌طور که گفته‌ایم، گوشت‏ ‏واقعاً نقشی بازی میکند.

‏مؤسسهٔ پایداری کشاورزی در UC Davis‏ ‏(دانشگاه کالیفرنیا، دیویس) اخیراً یک‏ کنفرانس ‏جهانی دربارهٔ آثار به اصطلاح ‏"رژیم‏ غذایی کم‌کربن" برای سوق دادن رژیم‌های غذایی‏ به سمت کاهش پیامدهای اقلیمی، برگزار کرد.

‏و به گزارشی که از آن بیرون آمد، توجه کنید: ‏اینها افراد تحصیل کرده ای هستند که‏ معمولاً ‏بر احتمال تأکید دارند -‏ "داشتن پژوهشی‏ جدید برای مقایسه پروتئین گیاهی با پروتئین حیوانی، اولویت بالایی ندارد. زیرا پژوهش موجود، همین‏ ‏حالا هم با قاطعیت بسیار نشان میدهد که پروتئین‌های گیاهی تقریباً ‏‏همیشه ازنظر‏ زیست‌محیطی به نسبت‏ پروتئینِ دامی بویژه ازلحاظ انرژی و آلایندگی وضعیت بسیار بهتری دارند." ‏ما حدود ۵۶ میلیارد (اکنون بیش از ۱۰۰ میلیارد) حیوان را هر ساله بر این سیاره می کُشیم.‏ ‏آنها حدود ۸۰٪ محصول سویای جهان و حدود‏ ‏۵۰٪ محصول ذرت جهان را مصرف می‌کنند.‏ اگر از این زاویه به آن نگاه کنید، واقعاً خیره کننده است. ‏پرورش دام گازهای گلخانه‌ای بیشتری تولید میکند تا بخش حمل‌ونقل.‏ ‏این هم بسیار شگفت‌انگیز است چون وقتی ما به ‏کاهش آلایندگی در محدوده خودمان‏ فکر میکنیم ‏معمولاً به رانندگی و پرواز یا به جایگزین‌های رانندگی و‏ ‏پرواز، مانند دوچرخه و مانند آن فکر‏ ‏می‌کنیم.

‏پس چرا چنین است؟‏ ‏فقط می‌خواهم بر زنجیرهٔ غذایی‌ای که‏ ‏حیوانات را تغذیه می‌کند تأکید کنم و به‏ ‏آن برگردم.‏ ‏نخست، البته از سوخت‌های فسیلی در کِشت و ‏ پرورشِ‏ خوراکِ دام استفاده می‌شود.‏ ‏پس این یعنی ما گاز طبیعی را به کودهای‏ ‏مصنوعی تبدیل می‌کنیم.‏ ‏این فرایندی بسیار انرژی‌بر است؛ برای این‏ ‏کار گاز‏ ‏می‌سوزانیم - آفت‌کش‌های مدرن هم تقریباً‏ ‏همین‌طورند.‏

‏همچنین، ما آن غله را با استفاده از‏ سوخت‌های ‏فسیلی جابجا میکنیم تا‏ به حیوانات خوراک دهیم، ‏زیرا ناچاریم میان‏ ‏دامداری ها و سیستمهای ‏‏تغذیه فاصله ایجاد کنیم.‏

‏اما سومین مورد از همه مهم‌تر است و آن‏ اینست ‏ که هرگاه یک موجود، غذا می‌خورد،‏ از آن ‏انرژی میگیرد و آنرا به تودهٔ‏ ‏بدن نیز تبدیل میکند. ‏اما در جریان این تبدیل، ‏حدود ۹۰٪ از‏ انرژیِ آن ‏غذا از دست می‌رود.‏ ‏بله، واقعیتی تلخی است. ‏پس، همان‌طور که هاوارد می‌گفت، ‏"ما شرایطی داریم که در آن حدود ۱۶ پوند غله ‏(۷.۲۶ کیلوگرم) لازم است تا یک پوند گوشت (حدود ۰.۴۵ کیلوگرم)‏ تولید شود."‏ ‏ما حتماً حالا نظر یکسانی در این مورد داریم.

‏بغیراز آن، البته سهم متان را هم برجسته کرده‌ایم ‏و آن اینست که دام سهم بزرگی در تولید گازهای ‏گلخانه‌ای دیگر دارد، نه فقط‏ در ‏دی‌اکسید کربن.‏ ‏گلخانه‌ای دیگر دارد، نه فقط‏ ‏در دی‌اکسید کربن.‏ ‏دامپروری مسئول ۳۷٪ از کل آلایندگیهای متان ‏و حدود ۶۵٪ از‏ آلایندگیهای اکسیدهای نیتروژن بخاطر فعالیت انسانی است - فقط دامپروری.‏

‏و البته، انرژی بسیار زیادی صرف گرم و ‏ ‏خنک کردنِ مکان های پرورش دام می‌شود.‏ ‏و همچنین انرژی عظیمی لازم است تا پس از‏ ‏کشتار، گوشت را سرد نگه دارید و به دست‏ ‏مصرف‌کننده برسانید.‏ ‏همهٔ اینها بسیار انرژی‌بر هستند و‏ گازهای گلخانه‌ای ‏منتشر می‌کنند.‏ ‏حالا در جامعهٔ علمی، مردم چیزی‏ را می پذیرند ‏که "تحلیل‌های چرخهٔ زندگی"‏ نامیده میشود، تا ‏همهٔ ورودیهای گوناگون و اثرات آنها را بررسی کنند - وقتی چیزی را‏ ‏از مزرعه تا رسیدن به چنگالتان دنبال‏ ‏می‌کنید. ‏پس وقتی این کار را می‌کنید و به یک‏ کیلوگرم ‏گوشت گاو نگاه میکنید، آن، معادل ۳۶‏ کیلوگرم دی‌اکسید کربن منتشر‏ ‏می‌کند.‏ ‏اگر به گوشت خوک نگاه کنیم، این حدود شش‏ ‏کیلوگرم است، پس شش برابر کارآمدتر است.‏ ‏اما اگر به نخود یا لوبیای خشک نگاه کنیم،‏ ‏این مقدار حدود ۰.۶ (کیلوگرم) است.‏

‏اگر از زاویه‌ای دیگر نگاه کنیم، لوبیای‏ خشک و نخود بعنوان منبع کافی پروتئین‏ در هر کیلوگرم، ازنظر انتشارات گلخانه‌ای حدود ۶۰ برابر کارآمدتر از یک‏ ‏کیلوگرم گوشت گاو هستند.‏ ‏واقعاً چشمگیر است!‏ ‏رژیمهای غذایی گیاهی بسیار پایدارتر از ‏‏رژیم‌های غذایی گوشتی از ‏دامهای تغذیه‌شده با غله هستند.‏ ‏کاهش مصرف گوشتِ تولیدشده به‌صورت ‏صنعتی، ‏انتشار گازهای گلخانه‌ای را بسیار کاهش‏ خواهد داد.‏

‏افزون بر این ما در زمینهٔ کشاورزی گیاه-محور‏ ‏هم با چالش‌هایی روبه‌رو هستیم، فقط‏ ‏مسئلهٔ تولیدات حیوانی نیست.‏ ‏باید با این واقعیت روبه‌رو شویم که‏ بیشترِ ‏کشاورزی گیاه-محور ما هم برای‏ کودها به‏ ‏سوخت‌های فسیلی متکی است.‏ ‏پس البته باید با توجه به تجدیدناپذیر بودن ‏سوختهای‏ ‏فسیلی،‏ از این وضعیت فاصله بگیریم. ‏باید استفاده از حبوبات را افزایش دهیم - ‏ شبدرها و ‏یونجه‌ها - تا فقدان نیتروژن ناشی از حذف کودهای شیمیایی که در آینده ‏دیگر‏ قادر به استفاده از آن نخواهیم بود را جبران‏ ‏کنیم.‏

‏و سپس، چیز دیگری که می‌خواهم بگویم اینست‏ ‏که فقط کاهش گوشت و نیز افزایش‏ زیست پایداری کشاورزی، لزوماً بحران غذایی‏ ‏کنونی را حل نخواهد کرد.‏ ‏پس حتی اگر همهٔ غلات را بگیریم، یا اگر‏ همهٔ ‏غلات مصرف شده ای را که از تولید گوشتی که‏ غلات مصرف شده ای را که از تولید گوشتی که‏ می‌خوریم،‏ داشته باشیم، مشکل‏ گرسنگی حل ‏نخواهد شد زیرا این مشکل‏ نه از کمبود دسترسی ‏به غذاست بلکه از نداشتن‏ قدرت خرید فقرا می آید. ‏پس باید به ریشهٔ آن بپردازیم که فقر‏ است.‏

‏و بنابراین من موارد زیر را ضروری‏ می‌دانم: ‏باید درک کنیم که اقتصاد کنونیِ‏ ما در واقع ‏قدرت را در دستان ثروتمندان‏ متمرکز می‌کند، ‏و همان‌طور که هاوارد‏ ‏می‌گفت، آنها نفوذی بیش از حد بر‏ ‏سیاستمداران ما دارند.‏ ‏همچنین باید خود را از این ایدئولوژی‌ که ‏می‌گوید بازارهای آزاد قرار است‏ ‏مشکلات ما را حل کنند، رها‏ کنیم. ‏در عوض‏ باید ببینیم که قواعد بازار را جامعه ‏تعیین میکند تا در خدمت اهداف‏ ‏اجتماعی باشد.

‏پس، در مورد حل بحران غذایی، میتوانیم‏ بسیار مفصل صحبت کنیم، اما اساساً ما باید به کشورهای در حال توسعه اجازه دهیم که سیاست‌های امنیت غذایی را دنبال کنند، نه اینکه به بازاری برای غلات یارانه‌ای ما تبدیل شوند. ‏و باید روستایی فقیر را هم توانمند‏ کنیم، به آنها ‏دسترسی به زمین و ابزار‏ ‏تولید بدهیم.‏ حرف من در واقع لزوم برقراری یک دموکراسی ریشه‌دار و واقعی است. ‏پس در کل، در برابر گرمایش جهانی و‏ ‏شتاب گرفتنِ آن، به‌گمانم باید تغییراتی گسترده ‏ ‏و فراگیر و‏ ‏سریع ایجاد کنیم. و فراگیر و‏ ‏سریع ایجاد کنیم. ‏در جهان صنعتی‌، این تغییرات هم شامل‏ ‏دگرگونی در رژیم‌های غذایی ما و‏ هم در ‏عادت‌های حمل‌ونقل ما و طراحی‏ ‏مکان‌هایی که در آن زندگی می‌کنیم، یعنی ‏خانه‌ها و شهرها است.

‏اگر هرگونه احساس تعهدی نسبت به نسل‌های‏ ‏آینده و نیز نسبت به دیگر مردمِ این سیاره‏ ‏و دیگر جانداران داریم، فکر کنم باید‏ ‏مصرف گوشت خود را به‌طور چشمگیری کاهش‏ ‏دهیم.‏ ‏رژیم غذایی ما باید عمدتاً گیاهی باشد.‏ ‏اما این فقط لزوماً به خود ما بستگی ندارد؛ بلکه ‏وظیفه ما هم هست که بر‏ ‏سیاست‌گذاری اثر بگذاریم. باید به دوران انتشار بی‌رویه و بدون مجازات گازهای گلخانه‌ای پایان دهیم. در اصل‏ ‏باید آن را تمام کنیم.‏ ‏ما به مقررات، مشوق‌‏، ترکیبی از آن‌ها و به ‏مالیات‌های سبزی که فعالیت‌هایی با بیشترین ‏آسیب‏ ‏زیست ‌محیطی را ‏ هدف مالیات قرار میدهند نیاز داریم.

‏پیش از آن‌که سخنم را تمام کنم، می‌خواستم‏ از استاد اعظم چینگ های سوالی کنم،‏‏ (بله.)‏ ‏و آن اینست که ما بسیار دربارهٔ تولید‏ صنعتی ‏گوشت شنیده‌ایم و به‌گمانم استدلال‏ قوی ای برای ‏وگان شدن، بویژه در کشورهای صنعتی مطرح شده است، اما همچنین اتهامات استعمار نو هم ‏وجود دارد - آن هم زمانیکه کشورهای پیشرفته برای کشورهای در حال توسعه تعیین تکلیف میکنند. نظر شما دربارهٔ وگانیسم و فرهنگهای‏ گله‌داری - مثل مردم فولانی و بدوی‌ها - ‏ ‏و اتهامات استعمار نو چیست؟‏

Master: ‏سپاسگزارم، پروفسور گالت.‏ ‏از شما سپاسگزارم که این موضوع را مطرح‏ ‏کردید.‏ ‏ببینید، هر چیز طبیعی، باید خوب باشد.‏ ‏وگرنه، البته که خوب نیست.‏ ‏اما وقتی ساختار اجتماعیِ سیارهٔ ما تثبیت شود ‏ ‏اما وقتی ساختار اجتماعیِ سیارهٔ ما تثبیت‏ شود ‏و اقتصاد جهانی در پرتو رژیم غذایی‏ وگان ‏و برکتِ بهشت و فناوری نوین و غیره و‏ غیره ‏ به شکوفایی کامل برسد، آن‌گاه فکر‏ ‏می‌کنم سنت گله‌داری نیز به تدریج و به شکلی طبیعی منسوخ میشود،‏ زیرا آنها در هر حال ‏ ‏در مقایسه با صنعت‏ ‏سازمان‌یافتهٔ گوشت در کل‏ فقط درصد کوچکی هستند.

‏البته ما باید فواید عظیم وگانیسم را‏ اعلام کنیم ‏و سطح معنوی خود را تا‏ اندازه‌ای بالا ببریم، ‏تا همهٔ انسان‌ها‏ درک کنند که فقط ‏یک شیوهٔ زندگی نجیب و‏ سرشار از شفقت، ‏مانند یک سبک زندگی وگان،‏ ‏واقعاً پایدار و برای انسانها مفید است، ‏زیرا ما تاج آفرینش هستیم.‏

‏و راستی، جین، فراموش کرده‌اید که آقای ال‏ ‏گور‏ ‏در ۱۹ ژوئیه بازدیدی غافلگیرکننده از یک‏ ‏نشست در آستینِ تگزاس داشت.‏ ‏او آنجا با فعالان سیاسیِ اینترنتی سخن گفت.‏ ‏آن یک کنفرانس‏ ‏Netroots Nation بود.‏ ‏وقتی یک خبرنگار از او دربارهٔ رژیم غذایی‏ ‏گیاه‌خواری پرسید، او گفت، "این حقیقت دارد ‏ ‏که رژیم غذایی گیاهخواری برای سلامت مردم‏ ‏خوب است و می‌تواند سیاره را نجات دهد."‏ ‏پس او در این باره صحبت کرد، شاید نه در وب، اما در‏ جایی دیگر.‏ ‏(بسیار عالی!‏ ‏سپاس که به من اطلاع دادید.‏ ‏بسیار سپاسگزارم.)‏ ‏خواهش می‌کنم. (بسیار عالی!)‏

‏فکر کنم که او رژیم غذایی وگان را هم از‏ ‏پیش آغاز کرده است.‏ ‏یعنی نه کاملاً، اما شاید حالا نیمه‌وگان‏ ‏یا دوسوم وگان شده باشد.‏ ‏کمی به او زمان بدهید.‏ ‏باید بگویم این برای بسیاری از مردم خیلی‏ ‏آسان نیست.‏ ‏چون همهٔ اینها برایشان تازه است و‏ احتمالاً فکر ‏می‌کنند، "چی؟! مگر می‌شود بدون گوشت (اشخاص-حیوان) زندگی کرد؟" ‏آنها (اشخاص-) گاو و فیل را فراموش‏ کرده‌اند، ‏که این‌قدر بزرگ‌اند و فقط‏ با علف و حتی ‏برگ‌های ساده زندگی می‌کنند.‏ ‏بسیار خب، سپاسگزارم.‏ ‏(بسیار سپاسگزاریم، استاد و پروفسور.)‏

Photo Caption: "آسمان و زمین هنوز هم خیرخواه هستند، انسانها باید از آنها نیز یاد بگیرند!"

دانلود عکس   

بیشتر تماشا کنید
همه قسمت‌ها (7/18)
1
کلام حکمت
2026-04-13
1650 نظرات
2
کلام حکمت
2026-04-14
1638 نظرات
3
کلام حکمت
2026-04-15
1499 نظرات
4
کلام حکمت
2026-04-16
1374 نظرات
5
کلام حکمت
2026-04-17
1006 نظرات
6
کلام حکمت
2026-04-18
828 نظرات
7
کلام حکمت
2026-04-20
652 نظرات
8
کلام حکمت
2026-04-21
594 نظرات
9
کلام حکمت
2026-04-22
10 نظرات
بیشتر تماشا کنید
آخرین ویدئوها
کلام حکمت
2026-04-22
1 نظرات
میان استاد و شاگردان
2026-04-22
1 نظرات
اخبار قابل توجه
2026-04-21
807 نظرات
کلام حکمت
2026-04-21
594 نظرات
میان استاد و شاگردان
2026-04-21
979 نظرات
اخبار قابل توجه
2026-04-20
956 نظرات
اخبار قابل توجه
2026-04-20
851 نظرات
44:23
اخبار قابل توجه
2026-04-20
380 نظرات
کلام حکمت
2026-04-20
652 نظرات
به اشتراک گذاری
به اشتراک گذاشتن در
جاسازی
شروع در
دانلود
موبایل
موبایل
آیفون
اندروید
تماشا در مرورگر موبایل
GO
GO
اپلیکیشن
«کد پاسخ سریع» را اسکن کنید یا برای دانلود، سیستم تلفن را به درستی انتخاب کنید
آیفون
اندروید
Prompt
OK
دانلود